Defnyddiodd y t卯m ymchwil, gan gynnwys Dr Reshma Silvester a鈥檙 Athro Davey Jones, dechnegau qPCR Trwybwn Uchel i olrhain a meintioli lefelau Ymwrthedd Gwrthficrobaidd mewn d诺r gwastraff ysbytai a chymunedol ledled Cymru.聽
Mae eu canfyddiadau鈥檔 amlygu, er bod gweithfeydd trin d诺r gwastraff yn lleihau presenoldeb genynnau ymwrthedd gwrthficrobaidd a bacteria, mae cyfran sylweddol yn dal i gyrraedd afonydd, llynnoedd, a dyfroedd arfordirol.聽
Mae鈥檙 astudiaeth hefyd yn amlygu鈥檙 risgiau amgylcheddol ac iechyd y cyhoedd sy鈥檔 gysylltiedig 芒 charthffosiaeth heb ei drin a gorlifiadau carthffosydd cyfun, yn enwedig wrth i newid hinsawdd gynyddu amlder digwyddiadau tywydd eithafol.聽
Yr astudiaeth hon yw'r gyntaf i gymhwyso Mynegai Genynnau Ymwrthedd Gwrthficrobaidd Resistomap i fesur baich Genynnau Ymwrthedd Gwrthficrobaidd mewn d诺r gwastraff ar gyfer asesiad risg Ymwrthedd Gwrthficrobaidd. Roedd Mynegai Genynnau Ymwrthedd Gwrthficrobaidd gweithfeydd trin d诺r gwastraff yn amrywio o 2.0 i 2.3, sy鈥檔 uwch na chymedr Ewrop o 2.0, gan alluogi monitro Ymwrthedd Gwrthficrobaidd safonol ar draws rhanbarthau a systemau trin.
Ymhlith y canfyddiadau allweddol:
- Mae Genynnau Ymwrthedd Gwrthficrobaidd yn cronni mewn gwaddodion ar lefelau uwch nag mewn d诺r, gan weithredu fel cronfeydd d诺r hirdymor.
- Nid yw gweithfeydd trin d诺r gwastraff yn gwbl effeithiol. Er bod gweithfeydd trin yn lleihau Genynnau Ymwrthedd Gwrthficrobaidd, elfennau genetig symudol a bacteria, mae swm sylweddol yn dal i gyrraedd afonydd, llynnoedd a dyfroedd arfordirol.
- Mae halogiad d诺r gwastraff yn cynyddu lefelau Ymwrthedd Gwrthficrobaidd mewn pysgod cregyn, gan beri risgiau posibl i ddiogelwch bwyd ac iechyd dynol.
- Yn ystod digwyddiadau megis stormydd neu darfu ar dd诺r, gall gwaddodion gael eu hail-ddal, a all ryddhau Genynnau Ymwrthedd Gwrthficrobaidd yn 么l i鈥檙 d诺r, gan gynyddu鈥檙 risg y bydd ymwrthedd gwrthficrobaidd yn lledaenu i ddefnyddwyr d诺r.
- Mae angen terfynau amgylcheddol clir a monitro Ymwrthedd Gwrthficrobaidd yn rheolaidd i atal eu lledaeniad.
Dywedodd Reshma Silvester, Ymchwilydd 脭l-ddoethurol ym Mhrifysgol 亚洲色吧: 鈥Mae ein hastudiaeth yn amlygu r么l gudd d诺r gwastraff yn lledaeniad Ymwrthedd Gwrthficrobaidd. Er bod gweithfeydd trin d诺r gwastraff yn lleihau rhai genynnau ymwrthedd, mae symiau sylweddol yn dal i gyrraedd yr amgylchedd, gan gronni mewn gwaddodion, ac maent hyd yn oed yn cyrraedd y gadwyn fwyd. Bydd angen inni ganolbwyntio ar gryfhau polis茂au trin d诺r gwastraff a buddsoddi mewn technolegau uwch er mwyn diogelu iechyd y cyhoedd yn effeithiol ac atal ymwrthedd gwrthficrobaidd rhag dod yn her fyd-eang fwy fyth.鈥
Darllenwch y papur llawn yma:聽